МОНГОЛ  ДАХЬ ЭНХТАЙВНЫ КОРПУС

Энхтайвны корпус (ЭТК) нь гадаадын улс орнуудад мэргэжлийн туслалцаа узуулэх зорилго бухий Америкийн засгийн газраас санхууждэг сайн дурын байгууллага юм. ЭТК нь 1961 онд АНУ-ын Еренхийлегч асан Ж.Кеннедийн санаачлагаар анх байгуулагдсан бегеед дараах ундсэн гурван зорилготой.

Уунд:

1. Тухайн орны боловсон хучний чадавхийг хегжуулэхэд туслах;
2. Тухайн орны ард тумэнд Америкийн ард тумнийг танин мэдэхэд нь туслах;
3. Америкийн ард тумэнд еер еер зан заншил бухий бусад орнуудын ард тумнийг таньж мэдэхэд нь туслах;

ЭТК нь эдгээр зорилгуудыг Сайн Дурын Ажилтнуудаараа (СДА) дамжуулан хэрэгжуулдэг.

Одоогийн байдлаар 7500 гаруй СДА-ууд дэлхийн 70 гаруй оронд ажиллаж байна. Эдгээр орнуудад ажиллаж буй ЭТК-ын уйл ажиллагааг Вашингтон дахь ЭТК-ын Тев Байгууллага удирдан чиглуулдэг.

Сайн Дурынхан

ЭТК-ын СДА-ууд нь еер еер гарал угсаатай, нийгэм, улс тер болон эдийн засгийн янз бурийн давхаргыг телеелсен АНУ-ын иргэд юм. Тэд очиж буй улс орондоо еерийн хусэлтээр хоёр жилийн хугацаагаар ажиллаж амьдрахаар ирсэн, , янз бурийн насны итгэл сэтгэл дуурэн хумуус байдаг.

ЭТК нь шашны болон улс терийн байгууллага биш. Туунчлэн ЭТК нь тесел санхуужуулж материаллаг туслалцаа узуулдэг байгууллага биш юм. ЭТК нь тухайн хэрэгцээт мэргэжлийн чиглэлээр сурч мэргэшсэн эрэгтэй, эмэгтэй СДА-уудыг  ажиллах байгууллагуудынхаа емнее тавьсан зорилгыг биелуулэхэд нь туслах зорилготой хамтран ажиллуулахаар илгээдэг юм. ЭТК-ын стратеги нь тухайн байгууллагуудын чадавхийг хегжуулэн бэхжуулэх зорилготой бегеед СДА-ны туслалцаа аяндаа шаардлагагуй болсноор уг зорилго биелэгдлээ гэж уздэг.

Монгол дахь ЭТК

ЭТК нь Монгол Улс, АНУ-ын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн дагуу 1991 оноос Монгол улсад уйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн ба туунээс хойш Монголд ирж ажилласан СДА-ны тоо 560 гаруйд хурчээ. Одоогийн байдлаар СДА-ууд нь Монгол улсын  олонхи аймагт терел бурийн чиглэлээр ажиллаж байна. Тэдгээр мэргэжилтнууд нь 2 жилийн хугацаанд монгол хэл, соёл, зан заншилд суралцаж Монголчуудын нэгэн адил нехцелд ажиллаж амьдардаг юм.

2006 оны 8-р сарын байдлаар 100 гаруй СДА-ууд дор дурдсан хетелберууд дээр ажиллаж байна.

Англи хэлний сургалтын хетелбер нь:

Оюутан, сурагч, албан хаагчдад англи хэл заах, англи хэлний багш бэлтгэх, тэдэнд шинэлэг заах арга барил эзэмшихэд нь туслах, сургалтын материаллаг баазыг бэхжуулэх болон орон нутаг, хамт олныг хегжуулэх зорилготой.

Эруул мэндийн хетелбер нь:

Олон нийтийн эруул мэндийн боловсролыг дээшлуулэхэд туслах, анагаах ухааны салбарын багш, оюутнуудад мэргэжлийн англи хэлний мэдлэгээ дээшлуулэхэд нь нелеелех, хун амын дунд нийгмийн эруул мэндийн сургалтыг зохион байгуулахад дэмжлэг узуулэх зорилготой.

Хуухэд залуучууд/ хамт олны хегжил хетелбер нь:

Монголын хуухэд залуучуудын амьдралын бэрхшээлийг даван туулах чадварыг нэмэгдуулж еерийнхээ болон гэр булийнхээ цаашлаад орон нутгийнхаа хегжилд хувь нэмэр оруулах иргэн болон  телевшихэд нь  тэдэнд нелееллех  нь энэ теслийн зорилго юм.

Хамт олон эдийн засгийн хегжил хетелбер нь:

Байгууллагын чадавхийг хегжуулэх, бизнес, менежментийн сургалт зохион байгуулах, зах зээлийн эдийн засгийн суурь мэдлэг олгох болон бизнесийн англи хэл заах чиглэлуудээр туслалцаа узуулэх зорилготой.

Сонголт ба бэлтгэл сургалт

СДА-уудыг сонгохдоо  байгууллагуудын  хусэж буй  ундсэн ажил уургийг биелуулж чадах эсэхийг гол шалгуур болгодог.  Бусад шалгууруудад СДА-ны мэргэжил, мэдлэг, ажлын туршлага болон еер соёл, зан заншил болон шинэ орчинд дасан зохицох чадвар зэрэг орно. Сонгогдсон СДА-ууд нь монгол хэл, соёл, зан заншилтай танилцах болон Монгол орны нехцелд шаардагдах мэргэжлийн чиглэлийн арван нэгэн долоо хоногийн эрчимт сургалтанд хамрагддаг.

Ажил эрхлэлтийн нехцел

СДА нь хулээн авч буй байгууллагадаа 2 жилийн хугацаагаар ажиллана. СДА-ны мэргэжил, мэдлэг чадвар зэрэг нь хулээн авч буй байгууллагын хэрэгцээ шаардлагад аль болох нийцэж байх ёстой.

ЭТК-ын хулээх уурэг:

• СДА-ыг АНУ болон Монголд бэлтгэл сургалтанд хамруулан улмаар ажилд нь томилох
• СДА-ны томилолт эхлэх болон
• дуусахад нь АНУ ба Монгол улсын хооронд зорчих тээврийн зардлыг нь хариуцах
• СДА-д Монголд амьдрах хугацаанд
• хоол хунсний болон тээврийн зардлын тэтгэлэг олгох
• Ямар нэгэн аваар осолд ертех, евчлех уед эмнэлгийн тусламж узуулэх

Хулээн авч буй байгууллагын хулээх уурэг

• СДА-ыг аюулгуй, найдвартай, тавилгатай орон байраар хангах
• СДА гэр эсвэл модон байшинд амьдрах тохиолдолд ус, тулээ тулшээр баталгаатай хангах
• Ажил уургийн тодорхой хуваарьтай байх
• 2 жилийн хугацаанд СДА-тай хамтран ажиллах болон удирдан ажиллах хумуусийг томилох
• Ажил уургээ гуйцэтгэхэд нь шаардлагатай неец, хэрэгслээр хангах

ЭТК-ын СДА-ны талаар байнга тавигдаж байдаг асуултууд

Америкчууд гэрт юмуу эсвэл модон байшинд ганцаараа амьдарч чадах уу? Тулшээ бэлтгээд галаа тулэх нь хэцуу биш уу?

Одоогоор Монголд амьдарч байгаа СДА-уудын 40 гаруй хувь нь гэрт амьдарч байна. Тэдэнд эхний уед дасан зохицоход зарим нэг хундрэл гардаг ч ихэнхдээ гэрт амьдрах, гал тулэхдээ дуртай байдаг. Харин хулээн авч байгаа байгууллага нь СДА-д ус авч, тулээгээ бэлтгэхэд нь туслалцаа узуулэх хэрэгтэй. Америкчууд  хувийн ахуй орчноо хадгалахыг эрхэмлэдэг ба биеэ дааж амьдрах дуртай байдаг.

СДМ-уудад Монголын евел хэтэрхий хуйтэн биш уу?

СДА-ууд Монгол улсад ирэхийн емне евлийн тухай, ямар хувцас авчрах хэрэгтэй талаар  тодорхой мэдээлэл авсан байдаг. Олон Америкчууд Монголын евлийн улиралтай ижил тестэй цаг агаартай  танил дасал болсон байдаг.

Шинээр ирж байгаа СДА-ууд Монголоор ярих уу?

СДА нь шинэ ажилд очихынхоо емне арван нэгэн долоо хоногийн Монгол хэлний эрчимт сургалтанд хамрагддаг юм. Энэ сургалтын дараа тэд монголоор анхан шатны тувшинд ярих чадвартай болсон байдаг. Тэднийг монгол хэлний мэдлэгээ дээшлуулж, цаашид ургэлжлуулэн суралцахыг бид ихэд дэмждэг.

Хамтран ажиллагч нь ямар шалгууруудыг хангасан байх ёстой вэ?

Хамтран ажиллагч нь:

• Ажлын шинэ арга барилд суралцах хусэл тэмуулэлтэй
• ЭТК-ын СДА-тай ажиллах хусэлтэй
• ЭТК-ын СДА-тай ижил ажил  уурэг гуйцэтгэдэг.
• СДА-ныг ажил уургээ тодорхойлоход нь дэмжлэг узуулдэг

Ажлын удирдагч, хамтран ажиллагч нарын уурэг хариуцлага юу вэ?

Ажлын удирдагч, хамтран ажиллагч нар нь СДА-д шинэ орчинд дасч, ажиллаж амьдрахад нь байнгын туслалцаа дэмжлэг узуулэх уурэгтэй. Хамтран ажиллагч ба ажлын удирдагч нь СДА-д гэрт амьдрах тохиолдолд ус авч, тулээ тулшээ бэлтгэхэд нь тусална. Хамтран ажиллагч ба ажлын удирдагч нарын хамгийн гол анхаараах зуйл бол   еерийн ажиллах байгууллага орон нутагтаа ур бутээлтэй ажиллах урам зоригийг нь дэмжиж ур бутээлтэй ажиллах бололцоо нехцлеер хангах явдал юм.

ЭТК шашны байгууллага мен уу?

Угуй. ЭТК шашны байгууллага биш. ЭТК нь тухайн оронд хегжлийнхее зорилгод хурэхэд нь мэргэжлийн туслалцаа узуулж соёл, зан заншлын солилцоог хегжуулэх зорилготой байгууллага юм. ЭТК-ын СДА-ууд нь ажиллаж буй байгууллагынхаа ажилтнуудтай хамтран ажиллах зарчмаар ажил уургээ гуйцэтгэдэг. Тэд хулээн авсан орныхоо шашны болон улс терийн хэрэгт оролцож нелеелдеггуй.

СДА авч ажилуулах хусэлтээ хэрхэн гаргах вэ?

• Доорхи хаягаар Улаанбаатарт байгаа ЭТК-тай холбоо барина
• Ергедлийн маягтыг жил бурийн 3 сарын 15-ны дотор беглен явуулна
• ЭТК-ын ажилтан  та бухэнтэй холбоо барьж  танай ергедел болон СДА-ны ажил уургийн талаар орон нутаг байгууллага дээр тань очиж ярилцах болно
• ЭТК-ын СДА-тай ажиллах ажлын удирдагч, хамтран ажиллагч нартай уулзаж ажлын ба амьдрах байр туунчлэн ус, цахилгаан, дулаан, хоол хунс, харилцаа холбоо, тээврийн боломж нехцлийг судална
• ЭТК нь хусэлт тавьсан байгууллагын хэрэгцээ шаардлагыг хангахуйц мэдлэг чадвартай СДА-г хувиарлан ажиллахыг эрмэлзэнэ.

Ергедлийг хянан узэх уйл ажиллагаа 3-6 сарын хооронд ургэлжлэх ба СДА-ууд нь жил бурийн 6-р сард ирж бэлтгэл сургалтанд хамрагдаад 9 дугээр сард ажилдаа ордог. Ажиллах газрыг сонгон шалгаруулж байгууллагуудад мэдэгдэнэ.

Монгол дахь Энхтайвны Корпус

Монгол дахь ЭТК-ын Хетелберийн ажилтнууд

Орон хариуцсан захирал - Кэн Гоодсон

Сургалт Хетелбер хариуцсан захирал - Миряам Саймондс                                      

Хетелберийн удирдагчид:

Англи хэлний боловсрол - Г.Баярсайхан

Эруул мэнд & Байгаль орчин - Сюзан Рой

Хуухэд залуучууд/ Хамт олны хегжил - Д.Батбаяр                

Хетелберийн ажилтнууд:

Эруул мэнд & Байгаль орчин - Д.Зоригтбаатар

Хуухэд залуучууд/ Хамт олны хегжил - С. Энхтуяа

Англи хэлний боловсрол - Э. Жаргал                                      

Хаяг: